Những chiếc lá

Đây là bài làm thử của tôi cho câu 2 phần Viết, đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026: “phân tích bài thơ Những chiếc lá của nhà thơ Nguyễn Đình Thi” (khoảng 600 chữ). Bài của tôi: 390 chữ.

Bài thơ Những chiếc lá của Nguyễn Đình Thi là một bài thơ kể chuyện nhập vai giàu hình ảnh. Tác giả kể câu chuyện cậu bé chơi trò nhập vai những chiếc lá. Đầu tiên, cậu bé tả thực cảnh vườn cây mùa đông gió bấc thổi lá rụng đầy vườn. Tác giả sử dụng âm thanh (lao xao), màu sắc (nâu, đen), hình dáng (rách quăn queo), cảm giác (lạnh, vắng tanh) để diễn tả cảnh vườn chiều đông trong mắt cậu bé. Nhưng vườn chiều đông cũng là sân chơi tưởng tượng của cậu. Cậu nghĩ: tụi lá nó đang nghĩ gì nhỉ, chắc là đang nghĩ về những ngày xuân xoè biếc, trưa hè um tùm, ngày thu thắp vàng. Tác giả khéo léo vẽ lên một bức tranh nhiều màu sắc và âm thanh cho mỗi mùa, mỗi từ láy “ríu rít”, “um tùm”, “nhễ nhại” buộc người đọc phải đọc lên, phải nghe tiếng chim, phải thấy sự dày đặc, phải vô tình lấy tay gạt những giọt mồ hôi tưởng tượng trên trán.

Tác giả tiếp tục với hình ảnh những chiếc lá nói chuyện với nhau về cậu bé, bằng những từ gợi hình cụ thể, “xuýt xoa” mang cảm giác lạnh qua kẽ răng, “lụi hụi” dựng cảnh vụng về lúng túng. Bị bỏ vào trong bao, những chiếc lá dĩ nhiên bồn chồn thắc mắc: “sắp tối rồi, đi đâu” (cậu bé nghĩ thế), và để trả lời, “đây rồi”. Cuộc đối thoại không đầu không đuôi, chỉ trẻ con mới hiểu hết.

Và tới đây thì cậu bé mới hé ra đây là câu chuyện do mình tưởng tượng ra: “khói hắc hắc thơm thơm”: chỉ có cậu mới biết khói vừa hắc vừa thơm, như muôn vàn cô bé cậu bé khác khi ngồi trước đống lửa lá cây. Câu kết bài lại là cậu bé tưởng tượng những chiếc lá đang thấy thế nào: chúng đang reo phù phù, nhảy nhót vì đang làm một việc có ích. Âm thanh, hình ảnh rất phù hợp với một nồi cơm nấu bằng lá khô. Cậu bé một mình nhưng không cô đơn, đã có những chiếc lá làm bạn, kể chuyện bốn mùa. Gió bấc nhưng cậu không lạnh, đã có những chiếc lá nhảy nhót sưởi ấm.