Phương tiện công cộng

Tôi không biết lái xe hơi, và nhà cũng không có xe hơi, cho nên đi lại toàn phải nhờ phương tiện công cộng, hay đi bộ, hay đi xe ôm, hay đi xe gắn máy.

1. Kuala Lumpur, Malaysia

Trên đường về Việt Nam, tôi sắp xếp hai đêm ở Kuala Lumpur. Bay như thế tiết kiệm được hơn 300 bảng (hai người). Tôi dùng số tiền đó để ở khách sạn.

Đêm đầu ở khách sạn ngay sân bay. Khách sạn này 20 năm về trước vợ tôi được book khi phải nối chuyến hơn 10 tiếng, nhưng tranh thủ đi chơi cho nên không ở được nhiều, giờ hai bố con tôi ở bù. Máy bay đáp 12 giờ đêm, dùng máy nhập cảnh tự động nhập cảnh hết 3 phút, lấy hành lý, tìm chỗ gửi, rồi leo lên xe chạy trong hành lang nội bộ về thẳng khách sạn. Ăn bữa ăn muộn, suất ăn lớn nhưng có thể gọi là chém to kho mặn.

Ngủ một đêm, 12 giờ checkout, xuống trạm xe lửa đi vào trung tâm. Tôi nhắm mua vé kết hợp khứ hồi 2 ngày: tàu đi về sân bay, cộng tất cả phương tiện công cộng ở Kuala Lumpur. Lần đầu hỏi, người bán vé nói: “Ở đây không có, ông phải đi tàu vào trung tâm rồi mua.” Thế là tôi mở điện thoại cho họ xem.

“À, vé này hơi phức tạp,” họ nói. “Bước một: ông mua, trả tiền qua mạng. Bước hai: đưa tôi cái mã trả tiền, tôi nạp vé.”

Cuối cùng cũng mua được. Thế là hai bố con phấn khởi leo lên tàu. Tàu lửa từ sân bay vào trung tâm mới, chạy êm ru, không đông không vắng. Giá không rẻ không mắc: 300k một lượt (xe bus: 50k). Vào tới ga trung tâm rồi, tiêu thêm 300k nữa về khách sạn ở gần tháp đôi.

Tối hôm đó lên xe bus đi Chinatown. Xe bus không mới, nhưng cũng không cũ, bật điều hòa mát rượi, cũng không đông, không vắng. Chinatown chắc đã qua thời hoàng kim: vẫn đông, nhưng những người bán hàng không còn tin vào một ngày mai tươi sáng hơn hôm nay, những người mua hàng không còn tin là họ sẽ kiếm được một món hời hơn trên mạng.

Sáng hôm sau, hai bố con lại bắt tàu điện ngầm đi coi vườn bướm. Ga tàu điện ngầm rộng, to hơn ga Bến Thành, bật điều hòa mát hơn ga Bến Thành, người đi cũng không đông lắm. Tàu điện mới, mát, đi một tí là tới trung tâm cũ.

Thăm thú xong các vườn thực vật, chúng tôi lại về ga đi lên sân bay. Lúc đó mới tá hỏa: cái vé kết hợp để đâu mất tiêu. Thế là ông taxi dụ: “Đi taxi quách, chỉ có RM150, đi tàu cũng RM110 rồi.” Nhưng tôi vẫn cương quyết đi phương tiện công cộng, mua hai cái vé.

Tới ga sân bay, lại tá hỏa: không tìm thấy vé đâu! Có lẽ tới Kuala Lumpur không chịu lễ ông địa, ông địa che mắt không cho thấy. Thế là mặt mày mếu máo nói với nhân viên soát vé. Họ nói: “Ông còn cầm cái credit card đó không?” Rồi họ dắt ra cổng, chạm cái thẻ, in vé lại, dắt vào cổng, để tôi dùng vé mới in để đi ra.

Quy trình: điểm 1. Tại sao máy in vé lại ở ngoài cổng soát vé? Sao không có máy in vé lại ở bên trong cổng? Lập trình: điểm 10. Chức năng in lại vé rất cần thiết, và câu lệnh SQL khá đơn giản.

Thế là hết một hành trình phương tiện công cộng Kuala Lumpur. Tôi tính và hiểu ra: những người bán vé nghĩ là vé đi hai ngày không có lợi, và quy trình cũng phức tạp, cho nên không muốn bán cho tôi. Tôi tài lanh cho nên họ đành phải bán. Cuối cùng tôi cũng mất cái vé đó.

2. Sài Gòn

Nhà tôi gần một số tuyến xe buýt. Tuy tôi đi xe gắn máy vẫn thành thạo, nhưng càng già càng lười dắt xe lên xuống ra vào. Thế là đi thì băng ngang qua đường, bắt xe 04, 109 đi chợ Bến Thành, xe 104 đi ngã tư Hàng Xanh, và các xe khác. Xe buýt giờ máy lạnh, xe 109 còn là xe buýt điện nữa. Xe buýt giá quá rẻ, 6k đi lên tới trung tâm.

Có một tài, một người bán/soát vé. Giờ kết nối mạng, ghi hình ghi âm, người soát vé cũng rất cực: để sót một người bị phạt 900k. Cô soát vé nói: “Với anh chị chỉ có 6k, nhưng với tụi em, là 900.”

Cô hỏi tôi: “Anh đi vé thường hay đi CCCD?” Tôi bật cười, nói vé thường, rút 6k ra trả, và nói vui: “Khổ quá, tôi mới 50, mà mặt chắc già lắm.” Cổ vội vàng chống chế: “Không phải đâu, chẳng qua là có nhiều người 75 mà nhìn còn rất trẻ, không nhắc thì họ không biết…”

Tôi chỉ cười cười, trong khi cô gặp hai trường hợp đi CCCD (nghĩa là trên 60 tuổi, đi miễn phí, chỉ cần trình căn cước). Cô giơ 2 thẻ CCCD trước camera để camera ghi nhận, rồi bấm nút trên máy. Chiếc máy reo lên: vé miễn phí.

Đi một tí là tới trạm trung chuyển Hàm Nghi, tôi xuống xe, nhìn quanh, rồi quyết định đi tàu điện ngầm. Tàu điện ngầm mới khai trương, mới toanh, ga rộng rãi nhưng không bật máy lạnh mát như ga ở Kuala Lumpur. Tàu mới, thơm, và êm như tàu của các nước láng giềng. Đi một chút là ra ngoài trung tâm, tới ga Rạch Chiếc chỉ 15 phút.

Tôi nghĩ không biết sao ít người đi, vì đi tàu ngắm cảnh thành phố cũng hay hay: tuyến trên cao đi qua Văn Thánh, qua cầu Sài Gòn, qua Thảo Điền, đi giữa các tòa nhà chọc trời An Phú, đi ngang khu chùa phái Khất Sĩ, đi nữa… Ga xe điện to, có bãi giữ xe Honda, nhưng lại không có ai gửi. Lúc về thì đông hơn: giờ cao điểm mọi người đi từ ngoại ô về trung tâm. Xuống lại ga Bến Thành, tôi lại bắt xe buýt về nhà, 6k.

Người đi xe buýt cũng đa dạng: chị gánh hàng, anh ca sĩ mù đi với bộ loa cũ, chàng TikToker livestream toàn bộ chuyến đi, em đi sân bay cùng với cái vali, bị thu tiền gấp đôi. Máy in vé reo liên tục: vé thường, vé trợ giá, vé miễn phí…

Tôi xuống trạm gần nhà, gặp anh xe ôm. Anh nói: “Lên tôi chở về, rồi cho nhiêu thì cho.” (Chắc chắn là 15–20k rồi.)

3. Xích lô

Tối hôm qua hai bố con leo lên xe bus đi chợ Bến Thành. Ý đồ là đi ăn tối rồi dạo Bùi Viện. Tới chợ Bến Thành thì chân đau quá (hồi chiều bước hụt cầu thang trẹo cái bàn chân), lại có hai ông xích lô mời đi, 250k một chiếc một giờ, xích lô đạp chứ không có điện. Cò kè bớt một hồi, mình đồng ý đi 2 chiếc 400k (mấy ổng đồng ý đi một chiếc 250k hai người, nhưng thấy hơi bất tiện). Mình hỏi trả tiền chuyển khoản được không, mấy ổng nói được được.

Hai chiếc xích lô đi vòng chợ Bến Thành, Dinh Độc Lập, nhà thờ Đức Bà, Nhà hát Lớn, đường Đồng Khởi, khách sạn Majestic, dinh Chú Hỏa rồi về Lê Thị Hồng Gấm ăn tối. Đi đường gặp bà mẹ chở hai đứa bé cỡ bảy tuổi, tụi nó mới nhìn thấy xe xích lô ở bên ngoài lần đầu.

Hai anh xích lô, một anh cũng cố gắng giới thiệu, nhưng không có năng khiếu, nói nhà thờ Đức Bà xây từ 1880, gạch phải mang từ Pháp qua để sửa nên mới lâu. Nhà mình ở Black Country xây năm 1890.

Gần 1 tiếng, hai xe tới chỗ quán ăn, xuống xe trả tiền. Một anh móc điện thoại gọi cho thằng cháu, xin nó số tài khoản để chuyển khoản. May quá, trong túi mình còn đủ 400k, còn dư 50k biếu mấy ổng luôn. Chứ không đợi chuyển khoản hay ổng kêu chở đi rút tiền, quá tội.

Nghĩ thấm thía câu nói anh Nam Đào truyền lại năm nào: chân dài làm người mẫu, chân ngắn đạp xích lô.