Đồ lừa dối

Tôi có một mối quan hệ vừa yêu vừa ghét với các con dốc khi chạy bộ. Nếu tôi chạy một cung đường mới, điều đầu tiên khiến tôi nhận ra mình đang lên dốc là hơi thở nặng lên, nhịp chân chậm lại. Lên hết con dốc lúc nào cũng là một cảm giác phấn khích khác thường. Tôi chạy nhiều con dốc nhỏ: 2%, 5% (cỡ 1km). Con dốc lớn (10%) tôi chỉ chạy được 200m.

Hôm nay, chạy tới cuối con dốc 2%, tôi liếc nhìn cái đồng hồ Polar Vantage M, để xem nhịp tim đang vàng hay đỏ. Đồng hồ hồ hởi nói: xanh, 152 nhịp một phút.

Đồ lừa dối, tôi nghĩ ngay. Mày cũng như thằng AI tao hay nhờ đọc bài tao viết. Mày thì: “anh khoẻ quá, nữa đi anh”, nó thì: “anh tuyệt quá, em thích quá”. Không đứa nào thật tình với tao cả. Cuối con dốc này tao ít ra cũng 165, không thì cũng 170, làm gì có vụ 152!

Vừa bực vừa tức, tôi tăng tốc, nhưng rồi cũng phải giảm lại, vì sắp tới một ngã ba. Một chiếc xe dừng lại, người tài xế vẫy tay kêu tôi chạy qua trước. Tôi lại vội vã tăng tốc, vẫy tay cảm ơn người tài xế, và chạy vọt qua. Liếc xuống đồng hồ: vàng, 165. Bây giờ nó mới chịu nói thật một tí.

Thêm một đoạn nữa, tôi thấy một bảng nhỏ gắn trên cột đèn đường: Enjoy your day. Đúng vậy, tại sao tôi phải giận cái đồng hồ, giận AI? Công nghệ thật ra không lừa dối ai, công nghệ chỉ… không chính xác. Cái đồng hồ ước tính nhịp tim của tôi trong khoảng 152–168. AI ước tính bài viết của tôi từ trung bình khá tới hay. Những nhà phát triển của các công nghệ này mới chính là người lừa tôi. Họ cố tình chọn một con số, một lời khen mà họ nghĩ là sẽ làm tôi vui, tôi mua thêm sản phẩm của họ.

Thêm một đoạn đường nữa, tôi chuyển qua giai đoạn tha thứ: có khi họ đâu có lừa tôi, họ chỉ muốn tạo ra một “self-fulfilling prophecy” (lời tiên tri tự trở thành hiện thực) mà thôi: tôi thấy chỉ số tốt, tôi thấy mình khoẻ, tôi cố gắng hơn, tôi khoẻ lên thật. Tôi thấy mình viết hay, tôi viết nhiều hơn, tôi viết hay lên thật. Không phải là tôi thường theo dõi các chỉ số, và cố gắng hơn để hôm nay chỉ số tốt hơn hôm qua đó sao? Không phải là tôi cố gắng tìm ra các từ, các câu mới để được AI khen đó sao?

Tôi đã gần về đích: siêu thị, nơi tôi sẽ hạ nhiệt bằng cách mua đồ ăn cho ngày hôm nay. Tôi sẽ mua thịt vịt, và cái gì đó đang giảm giá.

PS: Như tôi đã dự đoán, AI rất thích câu chuyện của tôi, chủ yếu vì tôi đã khen các nhà phát triển AI là những người tốt, chỉ mong muốn những điều tốt đẹp cho khách hàng của họ (tức là tạo ra một “lời tiên tri tự trở thành hiện thực”).