Chuyện về nước Mỹ

Tôi làm việc với một tổ chức ở Mỹ mười mấy năm, nhưng tôi chỉ mới qua Mỹ hai ba lần. Tôi có thành kiến với nước Mỹ: Phân hoá giàu nghèo, súng ống khắp nơi. Một phần có lẽ cũng do tôi mặc cảm.

Lần đó là một hội thảo do đối tác của chúng tôi tài trợ. Tôi sang sớm một ngày, đặt Airbnb ở một khu cách trung tâm độ 20 phút đi tàu. Khung cảnh ở đây giống hệt trong phim: trẻ con chơi ngoài sân, những chiếc xe cũ đậu dài dọc hai bên đường. Các ngôi nhà được xây bằng gạch đỏ. Phía trước là những sân vườn nhỏ: nhà thì bãi cỏ được cắt tỉa gọn gàng, nhà thì trồng hoa, nhà lại trải bê tông khắp sân.

Khu phố toát lên vẻ trật tự và bình yên. Chủ nhà là một phụ nữ, cô nhìn tôi với ánh mắt thoáng e ngại, có lẽ vì ngoại hình tôi không giống như trong hình hộ chiếu. Con trai cô, độ chừng 9 tuổi, lại rất thân thiện. Cậu bé nhanh chóng nhặt đôi giày tôi vừa tháo ra và để lên kệ. Mẹ cậu không vui lắm: tôi chỉ là người trọ, nhưng trong mắt cậu bé, tôi là khách của gia đình. Ở đây chỉ một đêm, tôi ít ra khỏi phòng để đỡ gây khó xử cho cô chủ nhà.

Hôm sau tôi đến khách sạn năm sao mà đối tác của tôi đã đặt trước, nơi nhân viên lễ tân không chỉ nhớ mặt và tên mà còn nhớ cả nhiệt độ phòng ưa thích của khách. Anh bồi mang hành lý của chúng tôi lên phòng và có ý chờ tip. Ngày hôm sau, rút kinh nghiệm, ngay khi anh mở cửa khách sạn đón chúng tôi, tôi bắt tay anh, trong tay tôi có tờ 10USD đã chuẩn bị sẵn. Trà chiều được phục vụ kèm theo sôcôla bọc vàng 18K. Bữa trà này là ý tưởng của anh bạn người Anh cùng đi với tôi. Anh ta nói trà chiều ở Mỹ mang phong cách thuộc địa, khác với ở Anh.

Vào Starbucks uống cà phê, tôi thấy một chị cảnh sát người nhỏ nhắn, đeo súng vào mua ly sinh tố xoài. Tôi thấy anh cảnh sát người quá khổ, đeo súng vào kêu ly latte. Tôi nghĩ, khi họ đối diện với một tay côn đồ vạm vỡ, họ có lựa chọn nào ngoài rút súng?

Tranh thủ ngày nghỉ tôi đi thăm bạn ở New York.

New York hoàn toàn giống như phim, cho nên tôi cũng không có ấn tượng gì lớn. Chủ yếu là gặp bạn nơi xứ người. Cô bạn tôi làm banker. Cô đón tôi sau giờ làm, rồi dẫn tôi đi dạo dọc phố New York, uống nước, chuyện phiếm. Cô khoe có một căn hộ nhỏ ở Manhattan, nhưng chỉ đủ để tiếp bạn gái. Cô dẫn tôi đi thử nước hoa, nhãn yêu thích của cô là Jo Malone. Đưa tôi hai que nước hoa, cô hỏi tôi nghĩ thế nào. Gì chứ hương thơm là một trong những sở thích của tôi: mùi này, tôi nói, khi bạn bước vào phòng, ngoái đầu nhìn quanh xem cái gì vừa nhấc họ lên. Còn mùi này, mọi người không hiểu vì sao vườn cây ở miền nam nước Pháp ở đâu lại dời tới đây. “Ngọt thế,” cô nói. Rồi chúng tôi ra khỏi cửa hàng. Sau một vài bước, cô thản nhiên thả mấy que đó vào thùng rác. Có lẽ cô đọc nhầm sự nhiệt tình của tôi. Có thể tôi đọc nhầm sự thản nhiên của cô.

Sau đó, tôi qua New Orleans tham dự một hội thảo khác. New Orleans là nơi khá khác lạ với tôi, vừa mang tính Pháp, vừa mang tính Mỹ. Một buổi nghe nhạc Jazz là điều không thể thiếu. Ghé vào một bar nhạc Jazz truyền thống với hai cánh cửa lùa làm bằng gỗ, mở qua lại dễ dàng, đung đưa mỗi khi có người bước qua. Tôi ngồi xuống quầy và gọi một ly cappuccino. Cô bartender thoáng nhướng mày khi nghe. Một nụ cười nhẹ nửa như lịch sự, nửa như ngạc nhiên. “Cappuccino,” cô lặp lại. Tôi gật đầu, và cô quay đi pha chế, nhưng vẻ bối rối trên khuôn mặt cô không qua khỏi ánh mắt tôi. Phải chăng đây không phải điều cô mong đợi ở một quán bar nhạc Jazz? Hay chỉ là cách cô đang giấu một chút buồn cười? Tôi không uống rượu bia một mình, nhưng cô cũng không ngờ tới yêu cầu đó. Nhưng khi ban nhạc bắt đầu chơi, tôi không còn nghĩ thêm gì nữa. Tiếng nhạc Jazz sống mê hoặc khó tả. Câu nhạc chảy từ trái tim người nghệ sĩ lên phím đàn piano, ra ngón tay bật nhịp bass, chảy tràn khắp phòng. Nước Mỹ này tôi chưa bao giờ nghĩ tới.

Trên đường về, tôi ghé ngang qua Florida. Florida màu mỡ phì nhiêu, biển đầy tôm cá, nhà nhà có du thuyền, đường xa lộ mười làn xe, khúc quẹo có độ nghiêng như trường đua Daytona giúp xe quẹo nhanh mà không cần giảm tốc. Nhưng Florida cũng đầy người vô gia cư, cả gia đình vợ chồng con cái ngủ trong những chiếc lều mỏng giữa nút giao thông.

Trên máy bay bay về, tôi nghĩ lại về chuyến đi. Tôi không còn thành kiến với nước Mỹ. Nước Mỹ, như tất cả các nước khác, như con người, có đặc tính riêng của họ.